Unutrašnja kontrola posebno je potrebna kod organa sa širim ovlašćenjima prema građanima i pravnim licima, a takav organ jeste i inspekcija. Cilj unutrašnje kontrole je obezbeđenje i kontrola zakonitosti u vršenju poslova inspekcijskog nadzora. Za vršenje tih poslova može se u okviru ministarstva obrazovati unutrašnja organizaciona jedinica ili ovlastiti određeni državni službenici; kontrolom se obuhvata i vršenje poverenih inspekcijskih poslova. I nadležni pokrajinski, opštinski ili gradski organ može obrazovati unutrašnju kontrolu inspekcije iz svoje izvorne nadležnosti.
Na vršenje unutrašnje kontrole shodno se primenjuju odredbe ZIN-a i ZUP-a. Uslovi za obavljanje poslova unutrašnje kontrole su: najmanje tri godine radnog iskustva na poslovima nadzora (ili najmanje sedam godina na poslovima primene propisa o upravnom postupku i/ili davanja mišljenja o propisima i/ili primene propisa u sudskom postupku) i položen ispit za inspektora.
Unutrašnja kontrola postupa na osnovu predstavki fizičkih i pravnih lica, povodom pisanih obraćanja inspektora i ovlašćenih službenika i po sopstvenoj inicijativi (na osnovu prikupljenih obaveštenja i saznanja).