Osnovni propis je Zakon o matičnim knjigama, koji uređuje vrste matičnih knjiga, nadležnost, način vođenja, upise, izdavanje izvoda i uverenja i nadzor. Bliža pitanja uređuju se podzakonskim aktima (uputstvo o vođenju matičnih knjiga i obrascima). Uporedo se primenjuju i drugi propisi — Porodični zakon, Zakon o državljanstvu i Zakon o opštem upravnom postupku.
Vođenje matičnih knjiga počiva na načelima: zakonitosti (upis samo na osnovu propisanih dokaza), tačnosti i potpunosti podataka, ažurnosti (blagovremen upis u propisanim rokovima), javnosti uz zaštitu podataka o ličnosti (podaci se daju licima koja imaju pravni interes) i trajnosti (podaci se čuvaju trajno).
Matične knjige vode se na propisanim obrascima i na srpskom jeziku ćiriličkim pismom, a u sredinama u kojima je u službenoj upotrebi jezik nacionalne manjine i na tom jeziku i pismu. Danas se vode u elektronskom obliku, kroz jedinstveni Registar matičnih knjiga, uz zakonom uređen prelaz sa ranijeg papirnog vođenja.