Lišenje roditeljskog prava je najteža porodičnopravna sankcija za nesavesne roditelje i može se izreći samo iz razloga koje zakon izričito propisuje. Do lišenja ne dolazi po sili zakona, već na osnovu pravnosnažne sudske odluke. To je mera kojom se roditelju oduzima ovlašćenje da vrši prava i dužnosti iz sadržine roditeljskog prava prema sopstvenom detetu, izuzev dužnosti izdržavanja deteta. Obim lišenja može biti različit: potpuno lišenje (svih prava i dužnosti) ili delimično lišenje (pojedinih prava).
Roditelj koji zloupotrebljava roditeljsko pravo ili grubo zanemaruje dužnosti iz njegove sadržine može biti potpuno lišen roditeljskog prava, dok roditelj koji nesavesno vrši svoja prava ili dužnosti može biti delimično lišen (uz napomenu da ni tada ne može biti lišen dužnosti da izdržava dete). Zloupotreba postoji npr. kada roditelj fizički, seksualno ili emocionalno zlostavlja dete, izrabljuje ga, podstiče na krivična dela ili ga navikava na rđave sklonosti; grubo zanemarivanje postoji kada napusti dete, uopšte se ne stara o njemu, izbegava izdržavanje ili sprečava lične odnose deteta sa drugim roditeljem.
Tužbu za lišenje roditeljskog prava mogu podneti dete, roditelj koji zahteva da se drugi roditelj liši, javni tužilac i organ starateljstva; o razlozima za lišenje javnog tužioca ili organ starateljstva mogu obavestiti sve dečje, zdravstvene i obrazovne ustanove, ustanove socijalne zaštite, pravosudni i drugi državni organi, udruženja i građani. Roditelj može biti lišen roditeljskog prava samo u odnosu na dete prema kome je postupao nesavesno; ako je nesavesno postupao prema svoj svojoj deci, može biti lišen u odnosu na svu decu.